کنترل موثر آفات، علفهای هرز، حشرات و بیماریها بهمنظور تضمین سلامت محصولات کشاورزی، امری ضروری است. رویکردهای مختلفی برای مدیریت و کنترل آفات وجود دارد که از جمله آنها میتوان به جلوگیری از ورود آفات، زمانبندی فعالیتهای کشاورزی برای جلوگیری از بروز یا گسترش آفات، تناوب زراعی، تکنیکهای کنترل مکانیکی و حتی استفاده از دشمنان طبیعی آفات اشاره کرد. این موارد به عنوان گزینههای مدیریت آفات شناخته میشوند و همراه با استفاده بهاندازه و منطقی از آفتکشها، به کشاورزان کمک میکنند تا آفات را به شکلی ایمن، اقتصادی و راحت مدیریت کنند.
مدیریت آفات، لازمه حفظ سلامت گیاهان زارعی
کنترل آفات در عین حالی که از آفتزدگی گیاهان جلوگیری میکند، رودخانهها، دریاچهها، نهرها، آبهای زیرزمینی و منابعی که ما به عنوان آب آشامیدنی استفاده میکنیم را نسبت به آلودگی مقاوم میکند. به این شکل علاوه بر تولید گیاهان سالم، احتمال آلودگی بدن از طریق مصرف آب آشامیدنی نیز به شدت پایین خواهد آمد. در ادامه راهکارهایی که به کنترل آفات و افزایش سلامت محصولات زراعی کمک میکند را بررسی خواهیم کرد.
خود ایمنی محصولات زراعی را افزایش دهید
- با فراهم کردن مقادیر مناسب و مورد نیاز خاک، آب، مواد مغذی و شرایطی که به استقرار و رشد سریع گیاه کمک میکنند، میتوانید میزان تحمل آنها به آفات را افزایش دهید.
- گونههایی را انتخاب کنید که نسبت به آفات مقاوم بوده و با فصول رشد مختلف و شرایط سختی در منطقهای که کشت میشوند، سازگاری داشته باشند.
- با کاشت گیاه در تاریخ مناسب و بهینهسازی رشد محصول و ایجاد تناوب مناسب با علفهای هرز، احتمال هجوم حشرات را به حداقل رسانده و سایر آفات را مدیریت کنید.
- افزایش توانایی محصولات زراعی برای رقابت با علفهای هرز از طریق بالا بردن تراکم جمعیت گیاهان در محدودهای مشخص، استفاده از فاصله ردیفهای کمتر و انتخاب گونههایی با رشد متراکم و سریعتر.
- استفاده از محصولات همراه، گیاهان پوششی و بقایای گیاهی برای سرکوب رشد علفهای هرز.
جلوگیری از بروز و انتشار آفات
- بهمنظور مدیریت آفات، هنگام انتخاب محل، تاریخ و مقدار بذر برای کاشت، پتانسیل بیماری گیاه را در نظر بگیرید.
- برای جلوگیری از بروز و انتشار بیماری و علفهای هرز، بذر عاری از بیماری و کاملا سالم را انتخاب و استفاده کنید.
- رویش گیاهان میزبانی که جاذب حشرات و بیماریها هستند را کنترل کنید.
- با مدیریت دقیق کیفیت آب آبیاری و تناوب مناسب در آبیاری، شرایط بهینه رطوبت که موجب توسعه بیماری میشوند را به حداقل برسانید.
- برای جلوگیری از انتشار علفهای هرز توسط دام از خوراک بدون علف هرز استفاده کنید.
- منابع مستعد به آلودگی و ایجاد علفهای هرز در اطراف مزرعه یا زمین مانند حصارها، کنارههای خندق و جادهها را کنترل کنید. ( در این مورد مراقب آسیب زدن به ارگانیسمهای غیرهدف و گونههای در حال انقراض باشید.)
- پیش از انتقال و انتشار آفات در مزارع دیگر، با استفاده از روشهای بهداشتی و تجهیزات مناسب برای حذف خاک، بقایای محصولات آفتزده، از بین بردن بذر علفهای هرز و قطعات بهجامانده از علفهای هرز اقدام کنید.
نیاز به کنترل آفات را ارزیابی کنید
- پیش از شروع کاشت بذر، زمینهایی که مستعد بروز آفات هستند را از نظر شرایط آفات و فعالیت ارگانیسمهای مفید بررسی کنید.
- سطوح جمعیت آفات در یک منطقه، مراحل توسعه و گسترش آفات و احتمال آسیب آنها را ارزیابی کنید.
- بررسی مرحله رشد محصول و وضعیت گیاه، بهمنظور کنترل زمانبندی و اثربخشی کنترل آفات پس از سبز شدن گیاه.
- رعایت مواردی مانند فشردگی خاک، عدم حاصلخیزی خاک و... که ممکن است باعث نیاز به اقدام برای کنترل آفات شوند.
- سطوح آسیب اقتصادی (EILs) و آستانههای درمان اقتصادی را هنگام تعیین نیاز یا عدم نیاز به کنترل و مدیریت آفات در نظر بگیرید.
- با در نظر گرفتن اثربخشی، هزینه و اثرات زیست محیطی، تکنیکهای کنترل مناسب را انتخاب کنید.
- تکنیکهای کنترل ممکن است فرهنگی، بیولوژیکی، شیمیایی یا مکانیکی باشند. همچنین یک برنامه مدیریت موثر آفات ممکن است شامل یک یا ترکیبی از چند تکنیک باشد.
سوابق بررسیهای میدانی را حفظ کنید
سوابق میدانی فعالیتهای کنترل آفات و جمعیت آنها را برای بررسیهای بعدی نگه دارید. سوابق میدانی باید شامل موارد زیر باشد:
- نتایج آزمایش خاک
- محصولات کاشته شده، رشد و نمو، عملکرد آنها
- مشکلات آفات (گونههای موجود و توزیع)
- کنترلهای اعمال شده
- کنترل تاریخ اعمال شد
- نتایج
سوابق میدانی به مقایسه و ارزیابی اثربخشی تکنیکهای مختلف مدیریت آفات کمک میکنند. برای مثال اگر از آفتکشها استفاده میشود، محدودیتها و رویههای برچسب را بخوانید و مطابق دستورالعمل از آنها استفاده کنید تا آفتکش اثربخشی مناسب داشته و برای استفادههای بعدی از تاثیر آن به شیوه استفاده مشخص آگاه باشید.
بهمنظور بهینهسازی از چرخه و زمانبندی کشت محصول استفاده کنید
- محصولات را با چرخههای مختلف زندگی، عادات رشد و تحمل متفاوت نسبت به علفهای هرز، حشرات و بیماریها کشت کنید.
- برای جلوگیری از بذرپاشی مجدد علفهای هرز و کاهش ذخایر غذایی علفهای هرز چندساله، در زمان مناسب اقدام به هرس کردن آنها کنید.
- زمان برداشت را بهموقع انتخاب کنید تا از تولید بذر علفهای هرز جلوگیری کرده و تلفات ناشی از بیماریها و حشرات را به حداقل برسانید.
استفاده از تکنیکهای کنترل مکانیکی برای مدیریت آفات
- برای کنترل نهالهای علف هرز از کشت محصول و عملیات خاکورزی کمعمق استفاده کنید.
- برای مدیریت و کنترل آفات، علفهای هرز را با دست بکشید یا برای علفهای هرز کوچکتر و گسترده از بیل استفاده کنید، در واقع اجازه بهدست آوردن جای پا یا محل رشد را به علفهای هرز ندهید.
- در صورت لزوم از روشهای خاکورزی برای دفن بقایای گیاهان بیمار استفاده کنید. (دقت کنید که این کار ممکن است فرسایش خاک را افزایش دهد.)
از دشمنان طبیعی آفات استفاده کنید
- روشهای کنترل بیولوژیکی که در کنترل علفهای هرز چند ساله، حشرات و بیماریها موثر بودهاند را شناسایی کرده و در نظر بگیرید.
- بهجای روشهای پیچیده از دشمنان طبیعی هر آفت برای جلوگیری و مقابله با آن استفاده کنید.
- استفاده از دشمنان طبیعی آفات را ترویج دهید.