امروزه روش‌های مختلفی برای کشت به وجود آمده است و کشت و کار صرفا در مزرعه صورت نمی‌گیرد. در واقع با پا گذاشتن گلخانه‌ها در صنعت کشاورزی، دگرگونی و تحول ویژه‌ای در کشت به وجود آمد. یکی از این تحولات مهم بهره‌گیری از بستر‌های کشت گلخانه به جای خاک است که امروزه بسیار مورد استقبال قرار گرفته است.
با توجه به شرایط فعلی زمین، آلودگی‌هایی که برای خاک آن به وجود آمده و همچنین کم شدن املاح خاک، استفاده از بستر گلخانه می‌تواند بهترین انتخاب باشد. در این مطلب قصد داریم درباره بهترین بستر کشت برای گلخانه صحبت کنیم و به آن بپردازیم.

بستر کشت گلخانه چیست

همانطور که در ابتدا هم گفتیم، گاهی اوقات ممکن است امکان استفاده از خاک طبیعی برای کاشتن گیاهان و بذر‌های مختلف در گلخانه نباشد. این ممکن نبودن می‌تواند به دلیل آلودگی خاک یا در دسترس نبودن خاک در منطقه‌ای که گلخانه ساخته شده است، باشد. با توجه به این موضوع باید راهکاری به وجود می‌آمد تا این نیاز را رفع می‌کرد؛ بستر کشت گلخانه بهترین پاسخ برای این نیاز بود. بستر کشت گلخانه به خاکی مصنوعی گفته می‌شود که مانند خاک طبیعی می‌توانید محصولات خود را در آن بکارید. این بستر‌ها برای گلخانه‌ها بسیار کاربردی هستند، چرا که در بیشتر موارد افراد برای تاسیس گلخانه به خاک منطقه توجه ندارند، بلکه به آب و هوای آن دقت می‌کنند و در نتیجه پس از تاسیس گلخانه نیازمند خاک می‌شوند و اینجاست که بستر کشت گلخانه نقش آفرینی می‌کند.

چرا از بستر‌های کشت گلخانه استفاده می‌کنیم

همانطور که گفته شد در بسیاری از مواقع نبود خاک مناسب برای کاشت در یک منطقه سبب می‌شد افراد به بستر کشت گلخانه روی بیاورند. اما یکی از موارد دیگری که افراد را به سمت استفاده از این بستر‌ها کشاند، مناسب نبودن خاک برای کشت بود. در واقع در برخی مواقع گلخانه دارای خاک است اما وقتی در خاک آن چیزی می‌کارند، محصول خوبی به دست نمی‌آید. به همین دلیل است که افراد به سراغ بستر کشت گلخانه می‌روند؛ در واقع در این حالت بستر کشت گلخانه یا همان خاک مصنوعی جای خود را به خاک طبیعی می‌دهد که امکان کاشت در آن وجود ندارد. 
در صورتی که خاک طبیعی با مشکل رو‌به‌روست بهتر است حتما با آزمایش از علت این مشکل آگاه شوید و در صورتی که قابل حل شدن نبود، از بهترین بستر کشت برای گلخانه بهره ببرید.

انواع بستر کشت گلخانه

خاک‌های مصنوعی و جایگزین خاک‌های طبیعی به طور کلی به سه دسته بستر کشت معدنی، مصنوعی و آلی دسته بندی می‌شوند که این دسته بندی بر اساس منشا آن‌ها صورت گرفته است. در واقع هر یک از این انواع بستر کشت دارای خصوصیات و ویژگی‌هایی هستند که هر فرد با دانستن آن‌ها و با توجه به نیاز خود انتخاب می‌کند که کدام یکی از این بستر‌ها به کار او می‌آیند. در ادامه با انواع بستر کشت گلخانه آشنا می‌شوید:

بستر کشت معدنی

بستر کشت معدنی از ذرات ریز و درشت کانی‌های تجزیه شده از سنگ که به شکل خاک در آمدند، تشکیل شده است. به عبارت دیگر این نوع بستر کشت انواع سنگ‌ها و صخره‌ها را شامل می‌شود. بستر کشت معدنی از چند زیر مجموعه تشکیل شده است که هر کدام، یک نوع بستر کشت تشکیل شده از سنگ‌ها و صخره‌ها هستند با این تفاوت که ذرات تشکیل دهنده هر کدام با دیگری متفاوت است. این بستر کشت‌ها عبارتند از:

• بستر کشت ماسه
• بستر کشت پشم سنگ
• بستر کشت سنگریزه 
• بستر کشت پرلیت
• بستر کشت ورمی کولایت
• بستر کشت زئولیت
• بستر کشت رس بسط داده شده
• بسته کشت پوکه معدنی

از بین موارد نام برده شده، پشم سنگ و پرلیت جزو متداول‌ترین و بهترین بستر‌هایی هستند که مورد استفاده قرار می‌گیرند. پشم سنگ‌ها توانایی بالایی در نگهداری از آب دارند و جزو پر‌کاربرد‌ترین بستر کشت‌ها در اروپا به حساب می‌آیند. همچنین پرلیت که بهترین بستر کشت برای گلخانه به حساب می‌آید، بستری بسیار سبک و دارای خاصیت هوا‌دهی خوب است.

بستر کشت مصنوعی | بهترین بستر کشت برای گلخانه

همانطور که از نام این نوع بستر کشت مشخص است، این بستر از مواد طبیعی تشکیل نشده و مواد مصنوعی در تهیه آن دخیل هستند. این بستر‌ها به طور کلی به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

• بستر کشت اسفنج
• بستر کشت پلی اورتان
• بستر کشت فرمالدئید
• بستر کشت پلاستیک منبسط

بستر کشت آلی

زمانی که برخی باکتری‌ها و قارچ‌ها سبب تجزیه گیاهان در خاک می‌شوند، مواد آلی سازنده این بستر به وجود می‌آیند. این بستر کشت، آب را به خوبی نگهداری می‌کند و به این ویژگی معروف است. به همین دلیل از این بستر کشت برای گیاهانی همچون کاکتوس‌ها که خود نیز آب را در خود ذخیره می‌کنند، استفاده نمی‌کنند یا با آن ماسه و مواد دیگری را ترکیب می‌کنند. این بستر نیز همانند سایر بستر‌ها زیر مجموعه‌هایی دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• بستر کشت تراشه چوب
• بستر کشت پیت
• بستر کشت کوکوپیت یا پیت نارگیل
• بستر کشت پوست درختان
• بستر کشت سبوس برنج

بستر کشت پیت که از آن نام برده شد، خود دارای سه نوع است:

• پیت ماس
• پیت هوموسی
• پیت علف‌های خانواده گرامینه

همچنین از بین مواردی که به آن‌ها اشاره شد، پیت نارگیل که از قابلیت نگهداری آب بالایی برخوردار است و حاوی مواد مغذی است جزو بهترین بستر کشت برای گلخانه به حساب می‌آید.

مزایای پرورش محصولات در مواد بستر کشت در گلخانه

به طور کلی با پا به عرصه گذاشتن این روش، تحولات چشمگیری در صنعت کشاورزی گلخانه‌ای ایجاد شد و بسیاری از مشکلات رفع شد. در واقع بستر کشت سبب شد در زمان نبود خاک جایگزین مناسبی وجود داشته باشد.
محصولات با‌کیفیتی که از این نوع خاک تولید می‌شوند، جلوگیری از بیماری‌های خاکی و تامین آب و مواد مغذی مورد نیاز محصولات کشاورزی تنها بخش کوچکی از مزایا و ویژگی‌های این محصول است که فعالان و صاحب منصبان حوزه کشاورزی و باغبانی را شیفته خود کرده است. بهترین بسترهای کشت گلخانه در ایران از لحاظ قیمت و کیفیت می توان به بستر کشت کوکوپیت – کوکوچیپس، کوکوپیت – پرلیت، کوکوپیت – پیت ماس اشاره نمود.

کلام آخر

در این مطلب تلاش کردیم، دید کاملی نسبت به بستر کشت گلخانه برای شما ایجاد کنیم و انواع آن را به شما معرفی کنیم. پیشنهاد می‌کنیم، برای اطمینان از کیفیت و صحت بستر‌های کشت از مکان‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی معتبر خرید کنید.
یکی از شرکت معتبر در زمینه کشاورزی و باغبانی، شرکت گرین آذین است که خود وارد کننده محصولات این حوزه است. جهت خرید بستر کشت و سایر محصولات این مجموعه می‌توانید با شماره‌های 02331201 – 09202331201 تماس حاصل کنید یا به سایت www.greenazin.com مراجعه کنید و محصولات و قیمت آن‌ها را مشاهده کنید.